طبيعت ريشه ايريسا در آخر درجه دوم گرم و خشك و خواص آن لطيف ، مسحن و مفتح و منضج يعنى تغيير حال به اخلاط فاسد مىدهد . اگر اخلاط فاسد و غليظ است رقيق مىكند و اگر رقيق است غليظ مىكند و جالى است ( جلادهنده ) و منقى ( يعنى پاك كننده ) مسهل ماده صفرا يعنى مرض ( استسقاء و قى ) و مره سودا و بلغم غليظ ، گفته‌اند : قوت اسهال كهنه آن زيادتر است . خوردن سه تا پنج مثقال ريشه ايريسا با آب عسل اسهال ( كيموس غليظ و بلغمى ) دستور آب عسل كه سابق گفته شده ، ضماد ريشه ايريسا با سركه با روغن گل سرخ به سر بمالند براى درد سر كهنه و به همين دستور جوشانده آن خواب‌آور ( طبخ ريشه ايريسا ) يعنى آب جوشانده ايريسا بخورند براى اختلاج يعنى بريدن اعضاء بدن خدر ، بمعنى ( خواب‌رفتگى اعضاء بدن و سستى ) رعشه و سكته و فالج و استرخاء يعنى ( سستى ) و گريه كردن اطفال و نسيان و فراموشى و زيادى قوت حافظه ، عطسه آوردن ، جرم ريشه ايريسا براى جلب خون و رطوبت زيادى از چشم است . دستورش : جوشانده ريشه ايريسا يك قطره با سركه در گوش بچكانند براى قطع نزلات بارده و صداى گوش نافع است مضمضه كردن براى درد دندان كه از رطوبت و سردى توليد شده باشد نافع است ريشه ايريسا را بكوبند و الك كنند با آب بجوشانند آن آب را با جرم ريشه بار شده انگور بخورند براى درد سينه ، ريه ، تنگى نفس و ذات الريه و خناق بلغمى ، ديفترى كه از بلغم توليد شده باشد و دفع فضولات غليظ مثل گلوله و سنگ شده و در جگر و پرز بارد استسقاء و يرقان و بواسير ، باز كردن دهن رگهاى بواسير كه خون جارى شده و تسكين درد شود و عرق النساء ( سياتيك ) درد پا و درد مفاصل و معض ( درد باطن ) و براى امساك منى و كثرت احتلام و جريان منى بدون جماع . خوردن آب جوشانده ريشه ايريسا به دستور نامبرده 32 نخود آن را بخورند . با الكل براى امراض رحم و انشقاق و تركيدن تفتيح سده ( بازكننده ) كه در رحم توليد شده و باز كننده حيض كه بند آمده ، ريشه ايريسا با سركه براى گزيدن جانوران و داروهاى سمى و ورم سده سپرز و لزوجات تب‌ها ضماد پخته ريشه ايريسا براى درد رحم و غليظى خلط بسته شده به انضمام فم ( دهن ) آن